Olievogels en de Fûgelpits
Jaarlijks worden er bij de Fûgelpits gemiddeld 1500 vogels opgevangen waarvan er 700 slachtoffer zijn van olievlekken op zee. Uit schattingen kan men opmaken dat er per jaar circa 10.000 olievlekken zijn in het Nederlandse deel van de Noordzee wat leidt tot een constante stroom van besmeurde zeevogels. Volgens tellingen van de Nederlandse Zeevogelgroep en de Stichting Noordzee komen jaarlijks waarschijnlijk 20.000 tot 40.000 met olie besmeurde vogels op de Nederlandse stranden terecht. Slechts een klein deel van deze vogels komt levend aan op de kust. Olie is doodsoorzaak nummer één van de aangespoelde vogels. De met olie besmeurde zeevogels kunnen niet meer duiken of drijven omdat de olie zorgt voor lekken in hun verenkleed. Door de olie klitten de veren bij elkaar, zodat het verenpak niet meer waterdicht is. Het dier verliest hierdoor zijn warmte-isolatie. Meestal krijgt een olieslachtoffer dan ook te maken met onderkoeling. Bovendien neemt het drijfvermogen af, waardoor de vogel kan verdrinken. Ook is bekend dat het bebroeden van eieren door een met olie besmeurde vogel, de kans op uitkomen verkleint. Zeevogels die zich geregeld op het wateroppervlak bevinden zijn het meest kwetsbaar, bijvoorbeeld zeekoeten, eidereenden en zwarte zee-eenden. Maar ook drieteenmeeuwen, alken, duikers en futen spoelen regelmatig als olieslachtoffer aan.
Zeevogelopvang na olierampen
Nog levende, met olie
besmeurde vogels worden opgevangen in vogelopvangcentra, zoals de Fûgelpits.
Hier worden de vogels gewassen met Dreft om de olie uit het verenkleed te
verwijderen. Daarna moeten de vogels op krachten komen. Na gemiddeld twee weken
kunnen ze weer worden vrijgelaten. Om de grote aantallen olievogels beter te
kunnen verzorgen, heeft de Fûgelpits als eerste een vogelwasmachine in gebruik
genomen. Vogels worden in de vogelwasmachine gewassen met behulp van
ronddraaiende sproeiers en met behulp van water waar Dreft aan toegevoegd is.
De vogel wordt in een kleine kooi in de machine geplaatst. Alleen de kop van de
vogel blijft buiten de machine.
Het grote voordeel
van de vogelwasmachine is dat olievogels sneller schoongemaakt kunnen worden.
In de vogelwasmachine worden de vogels in circa zeven minuten met behulp van
Dreft bevrijd van oliën en vetten. Door de sterk ontvettende werking van dit
afwasmiddel kan de schoonmaaktijd nog verder verkort worden. Wanneer de dieren
met de hand worden gewassen, duurt dit circa 30 tot 45 minuten. De
vogelwasmachine levert hierdoor minder stress voor de vogels op, waardoor de
overlevingskansen worden vergroot. Onderzoek heeft aangetoond dat het
stresshormoon adrenaline bij vogels die in de wasmachine zijn behandeld, na
circa een half uur na de wasbeurt niet meer in het bloed aantoonbaar is.
Terwijl bij vogels die met de hand gewassen zijn, na 24 uur nog adrenaline in
het bloed werd aangetroffen. De vogelwasmachine is daardoor een mindere
kwelling voor de vogels dan wanneer ze met de hand gewassen worden.
Dreft is overigens
een product dat uitsluitend bestemd is voor de afwas. Zonder professionele
begeleiding kan Dreft niet gebruikt worden op huisdieren. Hiervoor zijn er
geschikte alternatieve producten in de handel.
Internationale faam
Na ruim 22 jaar heeft
de Fûgelpits niet alleen nationale maar ook intemationale faam verworven. De
Fûgelpits is een zogenaamd A-asiel, hetgeen betekent dat het een vergunning
heeft om alle beschermde vogelsoorten op te vangen. Daarnaast is de Fûgelpits
het enige asiel in Friesland en Groningen dat een K1-status heeft en is daarmee
een van de van de vijf zogeheten K1-asielen in Nederland. Een K1-asiel is een
kustasiel met een streekfunctie, geschikt voor de eerste opvang van vogels bij
olierampen. Door de constante stroom van olieslachtoffers is de Fûgelpits een
centrum met zeer veel ervaring en wordt ook op internationaal niveau regelmatig
een beroep gedaan op hun expertise. Bovendien werd de Fûgelpits internationaal
bekend door de introductie van de eerste vogelwasmachine. Inmiddels werken ook
andere K1-asielen, waaronder Ecomare op Texel en De Mikke in Middelburg, met de
vogelwasmachine.
Nieuwbouwplannen
Door groeiende
toestroom van zieke, gewonde en met olie besmeurde vogels, zijn de activiteiten
van de Fûgelpits de afgelopen jaren fors toegenomen. Gevolg van deze
ontwikkelingen is dat het huidige onderkomen niet langer ideaal is om op een
verantwoorde manier vogels en dan met name olieslachtoffers, op te vangen en te
verzorgen. Een nieuwe locatie is gevonden en ligt aan de rand van het Nationaal
Park Lauwersmeer te Dokkumer Nieuwe Zijlen. Staatsbosbeheer is eigenaar van het
terrein en heeft aangegeven graag te willen meewerken aan de verhuizing van de
Fûgelpits.
Dreft en de Fûgelpits campagne
Om de Fûgelpits
nieuwe stijl te realiseren is een substantiële investering nodig. Om dit bedrag
bij elkaar te krijgen, heeft de Fûgelpits haar goede relatie Dreft benaderd.
Sinds 1983 gebruiken de vrijwilligers dit afwasmiddel om olievogels te wassen.
Dreft stelt niet alleen haar producten gratis ter beschikking aan de Fûgelpits,
maar ook aan andere vogelopvangcentra in Nederland en België. In nauw overleg
hebben de Fûgelpits en Dreft besloten om een gezamenlijke
donateurwervingscampagne te starten. Half september is een TV-campagne van
start gegaan, ondersteund door advertenties in dagbladen en acties op de
winkelvloer. Nieuwe donateurs kunnen de Fûgelpits steunen door zich aan te
melden via de bonnen die verschijnen in de dagbladen of via de internetsite
(www.fugelpits.nl). Dreft draagt de kosten van de gezamenlijke campagne en
steunt daarnaast met een schenking. Met de gezamenlijke campagne wordt beoogd
de nodige donateurs en financiën te werven voor de nieuwbouwplannen.
Voor meer informatie:
www.fugelpits.nl
Fûgelpits