EET GEVARIEERD EN TOB NIET...
16
VITAMINES (slot)
Vitamine C
Vitamine C (ascorbinezuur) houdt botten en bloedvaten gezond, is belangrijk bij steunweefsel, speelt een belangrijke rol bij de opbouw van het lichamelijk weerstandsvermogen en van bepaalde hormonen. Vitamine C bevordert de opname van ijzer en voorkomt bloedarmoede. Zij onderhoudt betrekkingen met diverse andere voedingselementen.
In alternatieve kringen wordt vitamine C als een magische vitamine beschouwd (bijvoorbeeld de Moerman-therapie ter onderdrukking van kanker). Bovendien zou het alcoholkaters kunnen voorkomen.
Vitamine C is een zeer onstabiele vitamine en wordt dan ook zeer snel vernietigd door verhitting, zuurstof en licht.
Van vitamine C bouwt het lichaam geen voorraad op en zij moet geregeld met de voeding worden opgenomen. Zij is sterk afhankelijk van vitamine A; een gebrek aan A verhindert het om zelf C in de nieren te vormen.
Een tekort aan vitamine C leidt tot bloedarmoede en slechte wondgenezing.
Een teveel geeft diarree, blaasafwijkingen en vernietiging van vitamine B12.
Vitamine D
Vitamine D (cholecalciferol) bevordert de opname van calcium en fosfor door het lichaam. Derhalve speelt vitamine D een belangrijke rol bij de vorming en instandhouding van een gezond beendergestel en het bevordert de kalkafzetting in en het skelet.
Vitamine D wordt in het lichaam opgeslagen en vormt een reserve. Zij is stabiel bij het koken en andere bereidingsmethoden.
Er zijn verschillende soorten vitamine D. In de diervoeding wordt met name gewerkt met vitamine D3.
Vitamine D3 regelt de calcium-fosforstofwisseling; daarom is er tijdens de kweek een grotere behoefte.
In een te hoge concentratie gaat D3 de lever eerder belasten dan A. De verhouding tussen de vitamines A en D3 zou ongeveer moeten liggen op 10:1.
Een dier kan vitamine D op twee manieren verkrijgen: rechtstreeks uit het voer of door omvorming van provitamine D in de huid onder invloed van de ultraviolette zonnestralen. Vogels zijn in staat om onderhuids zelf vitamine D3 te vormen.
Een tekort aan vitamine D leidt tot verkrommingen van de beenderen, een slap beendergestel, slechte gewrichten, broze eischalen, hoofdpijn en een voortdurende dorst.
Een teveel geeft verharding van de slagaders, vermindering van de eetlust, algehele malaise en geestelijke achteruitgang.
Vitamine E
Vitamine E (tocoferol) helpt de vorming en werking van de rode bloedcellen, spier- en andere weefsels en beschermt de essentiële vetzuren. Zij speelt een belangrijke rol bij veel stofwisselingsprocessen en het in stand houden van de cellen. In alternatieve kringen is zij ook een bijna magische vitamine. Zo zou zij het verouderingsproces tegengaan en wordt zij aanbevolen bij steriliteit. Zij komt in een sterke concentratie voor in de hypofyse, de bijnieren en de teelballen. Als antioxidant zou vit. E een versterking van de activiteit van bepaalde geslachtshormonen bewerken door deze tegen oxidatie te beschermen. Ook op vitamine A zou ze eenzelfde gunstige invloed uitoefenen.
Behalve een waarschijnlijke invloed op de vruchtbaarheid is vitamine E onontbeerlijk voor de normale werking van het spier- en zenuwstelsel. Zij zorgt er mede voor dat de hersenen in de juiste conditie blijven. In granen wordt vitamine E vernietigd ten gevolge van een lange bewaring en door ranzige olie. Omdat vitamine E met name een functie heeft vetten tegen oxidatie te beschermen, is deze vitamine zeer belangrijk bij vetrijke voeding.
Vitamine E is stabiel bij koken in water maar wordt vernietigd ten gevolge van extreem hoge temperaturen en diepvriezen. Granen zijn rijk aan vitamine E zodat tekorten normaal niet voorkomen.
Een tekort aan vit. E leidt tot letsel aan spieren en zenuwen, kortom algehele zwakte. Een tekort werkt negatief door op de prestaties. Een teveel geeft een verminderde opname van vitamine D en K waardoor moeilijkheden kunnen ontstaan met de bloedstolling.
Vitamine F
Vitamine F (linolzuur) behoort tot de essentiële vetzuren. Dit zijn vetzuren die door het lichaam niet kunnen worden aangemaakt en dus in de voeding aanwezig moeten zijn. Naast linolzuur zijn ook linoleenzuur en arachidonzuur essentiële vetzuren. Het ontbreken van linolzuur in het dieet leidt bij de mens tot ernstige gebreksverschijnselen.
Vitamine K
Vitamine K is onontbeerlijk voor de bloedstolling en voorkomt inwendige bloedingen, bijvoorbeeld in de darmen ten gevolge van coccidiën. De vorming van deze vitamine in het vogellichaam is gering omdat het darmstelsel daarvoor te kort is. Bovendien wordt deze synthese vaak gestoord door allerhande moderne geneesmiddelen zoals antibiotica. Vitamine K is gevoelig voor verhitting en daglicht. Een tekort aan vitamine K komt zelden voor en is praktisch altijd het gevolg van abnormale omstandigheden.
Andere vitamines
Er zijn nog een aantal andere vitamines die minder bekend zijn en waarvan de werking minder duidelijk is.
A.Coolen