EET GEVARIEERD EN TOB NIET 13

VITAMINE

Een vitamine is een chemische verbinding die in zeer kleine hoeveelheden onontbeerlijk is voor het behoud van het leven, voor de groei en voor de voortplanting. Een vitamine wordt gewoonlijk niet in het lichaam gevormd en zij moet dus door het voedsel aan het levend wezen toegediend worden. Het lichaam bestaat uit miljarden cellen en in elke cel vinden iedere seconde vele biochemische reacties plaats. Aangezien vitamines in veel van deze reacties een aandeel hebben, zijn zij onmisbaar voor de voornaamste levensprocessen, zoals het omzetten van voedsel in energie, weefselgroei en weefselherstel, en het bieden van weerstand tegen ziekten.

Vitamines zijn organische verbindingen die normaal aanwezig zijn in het voedsel. Ze oefenen in zeer kleine hoeveelheden hun werkzaamheden uit. Bij het ontbreken van die uiterst kleine hoeveelheden (milligrammen of microgrammen) kunnen ernstige tot dodelijke gebreksziekten ontstaan.

De ene vitamine functioneert soms alleen als er een andere bij de hand is. Teveel vitamines is ook niet goed. Dit teveel werkt dan niet alleen als een soort gif, het kan ook weer andere vitamines vernietigen. Het lukraak slikken van vitamines kan dus een regelrechte chaos veroorzaken.

Het woord 'vitamine' is een combinatie van het Latijnse vita (= leven) en amine (= stikstofhoudende verbinding). Eigenlijk is deze naam verkeerd omdat naar later is gebleken niet alle vitamines stikstof bevatten. Een vitamine wordt gewoonlijk niet in het lichaam gevormd en zij moet dus via het voedsel aan het levend wezen toegediend worden. Hoewel onontbeerlijk hoeven sommige vitamines voor bepaalde diersoorten niet via het voedsel toegediend worden aangezien ze in normale omstandigheden in voldoende hoeveelheden worden gevormd hetzij in de weefsels, hetzij door de bacteriën in het spijsverteringskanaal. Zo kan de duif vitamine D produceren onder invloed van de zonnestralen.

De synthese van vitamines in het spijsverterings-kanaal, de darmen, is echter uiterst gering bij de vogels gezien het feit dat dit darmkanaal zo kort is.

Voor vitamines en stoffen waaruit het lichaam vitamines kan maken, zijn vogels aangewezen op toevoer via het voer. Het gehalte aan vitamines hiervan is niet altijd hetzelfde. Het hangt af van de soort en de kwaliteit van de producten.

Hoe beter de voorwaarden van het opgroeien, het winnen, het drogen en het bewaren, en dergelijke, des te hoger het gehalte aan vitamines en des te beter zullen de vitamines de tand des tijds kunnen weerstaan.

Met de ouderdom der granen en zaden daalt ook het vitaminegehalte. Zelfs zaden en granen van de beste kwaliteit verliezen reeds na een half jaar veel van hun vitamines.

Sommige vitamines zijn weinig stabiel en worden vernietigd door de werking van licht en lucht. Dit maakt het begrijpelijk waarom het geen zin heeft gevitamiseerde zaadmengelingen op de markt te brengen. Het is ofwel zuivere geldverspilling, of eenvoudig een reclamestunt.

SPECIFIEKE FUNCTIES

Elke vitamine heeft een specifieke functie en grijpt op een zeer eigen wijze in het proces van het metabolisme in. Belangrijk is dat hun werkingen alle verschillend zijn. We kunnen stellen dat alle vitamines gemeen hebben, dat zij voedingselementen zijn die onontbeerlijk zijn, al is het dan ook in uiterst kleine hoeveelheden.

Een vitaminetekort, hypovitaminose, veroorzaakt een vertraging in de groei en een vermindering van het prestatievermogen. Soms ook een gestoorde voortplanting of een verminderde weerstand tegen allerlei ziektes

Ook het toedienen van een overdosis aan vitamines, hypervitaminose, kan stoornissen in het organisme veroorzaken.

In een normale gezonde voeding zitten voldoende vitamines. Vitamines dienen evenwichtig verstrekt te worden. Hun aanwezigheid maakt van een vogel geen supernormaal dier Hun afwezigheid kan het dier wel ziek maken. Daarom, vitamines zijn nooit een geneesmiddel Zij zijn een onderdeel om de vogels gezond te houden.

VITAMINE-ALFABET

De Amerikaanse onderzoekers Davis en McCollum hebben de basis gelegd voor het huidige vitamine alfabet. Rond 1910 ontdekten zij een in vet oplosbare voedingsstof die onmisbaar bleek voor het lichaam. Zij gaven deze stof de naam "vet oplosbaar A". De in dezelfde periode door Funk met een waterbehandeling van rijstzemelen verkregen voedingsstof duidden zij aan met 'wateroplosbaar B'. Dit werd het uitgangspunt voor de indeling van vitamines in water- en vetoplosbare.

Inmiddels was menige onderzoeker erop gebrand het bestaan van nog meer zulke essentiële

(= onmisbare) voedingsstoffen aan te tonen.

Toen hun chemische samenstelling nog niet bekend was, werden deze essentiële voedingsstoffen alleen met een letter aangeduid. De letteraanduiding werd gecompliceerder toen meer voedingsstoffen met dezelfde letter voor een karakteristieke vitamineactiviteit verantwoordelijk waren. Dit gold met name voor de B-vitamines die toen ook een cijferaanduiding mee-kregen.